Program Tona PLUS – konsultacje społeczne

Min­is­terst­wo Zwykłych Ludzi ogłosiło kon­sul­tac­je pro­gra­mu wspar­cia dla osób ogrze­wa­ją­cych domy węglem i drewnem. Jego założe­nie jest proste: co najm­niej tona opału gratis dla każdego. Ale ponieważ min­is­terst­wo to nie ma żad­nego budże­tu a nawet nie ist­nieje, to real­iza­c­ja pro­gra­mu będzie leżała w naszych rękach.

Cele programu TONA+

Pro­gram TONA+ ma pomoc ludziom w odzyska­niu ton opału, które obec­nie wyrzu­ca­ją kom­i­na­mi do atmos­fery z powodu braku świado­moś­ci i umiejęt­noś­ci eko­nom­icznego pale­nia węglem i drewnem. W szczegól­noś­ci może umożli­wić dotar­cie do przy­pad­ków dotąd trud­niejszych: gdzie sąsiedz­ka roz­mowa była niemożli­wa, nieskutecz­na lub niewystar­cza­ją­ca albo był prob­lem z dostępem do szer­szych infor­ma­cji (które są w internecie – ale nie każdy jest w internecie).

To przełoży się na:

  • naty­ch­mi­as­towe zmniejsze­nie skali ubóst­wa ener­gety­cznego – poz­woli lep­iej dogrzać domy i/lub oszczędz­ić opał,
  • naty­ch­mi­as­towe zmniejsze­nie zanieczyszczenia powi­etrza – emis­ja spa­da o co najm­niej 50%.

Zarys problemu

Tyleż nag­min­nie co nieświadomie mar­nu­je­my co zimę tony opału. Prze­puszcza­my je przez piec, niby coś tam się pali, ale ok. 30% z tego, co wrzu­cone, zosta­je wydesty­lowane, a nie spalone.

Skąd to wiado­mo? Pro­duk­tem każdego poprawnego spala­nia są prze­jrzyste spaliny. Dym jest pro­duk­tem desty­lacji lot­nych skład­ników węgla/drewna, które nie zostały po wydesty­lowa­niu spalone. Tych lot­nych skład­ników jest ok. 30% w każdym węglu i pon­ad 70% w każdym drewnie.

Skąd wiado­mo, że ktoś nie potrafi eko­nom­icznie pal­ić?

Odzyskanie tych zmarnowanych ton pali­wa jest banal­nie proste – trze­ba zmienić błęd­ny sposób pale­nia na poprawny, odpowied­ni do kon­strukcji kotła/pieca/kominka. Wtedy pali­wo przes­tanie być wyrzu­cane kominem – zacznie się spalać prak­ty­cznie w całoś­ci, co przyniesie lep­sze dogrzanie budynku za tę samą cenę lub takie same efek­ty jak dotąd przy uży­ciu mniejszej iloś­ci opału.

Tech­nicznie to łatwe. Znacznie trud­niejsza bywa część “socjotech­nicz­na”. Przeko­nanie każdego z osob­na palacza do rzeczy, których on nigdy w życiu na oczy nie widzi­ał a wręcz przeczą one jego życiowe­mu doświad­cze­niu, w dodatku będąc zna­jomym, sąsi­a­dem albo po pros­tu szarakiem a nie co najm­niej panem z telewiz­orni – bywa bard­zo trudne i nie ma w tym niczy­jej winy. Tak dzi­ała ludz­ka natu­ra.

Co nowego moż­na w tej spraw­ie wymyślić, zwłaszcza przy naszych ogranic­zonych siłach i środ­kach?

  • dys­try­buować kom­pletne mate­ri­ały infor­ma­cyjne w formie drukowanej – by także oso­ba niema­ją­ca żad­nego kon­tak­tu z inter­netem mogła dowiedzieć się wszys­tkiego co potrze­ba, aby zacząć eko­nom­icznie pal­ić.
  • znaleźć sposób dotar­cia o więk­szej sile raże­nia niż sąsiedzkie roz­mowy – i tutaj dostęp­ną dla nas for­mą może być przesył­ka pocz­towa. Inaczej wyglą­da podrzu­cona do skrzyn­ki ulot­ka, a inaczej: gru­by paki­et infor­ma­cyjny przysłany “z zewnątrz”.

To się samo nie zro­bi. Potrzeb­ny jest udzi­ał ludzi. To już jest, dzi­ała, wszelkie formy zgłasza­nia do kon­troli budynków, gdzie jest nieeko­nom­icznie palone, cieszą się wzię­ciem. Nieste­ty są jałowe w swo­jej isto­cie, bo najczęś­ciej w wyniku takiej kon­troli nie przekazu­je się wiedzy o eko­nom­icznym pale­niu, więc marnowanie opału trwa dalej.

Scenariusz działania

Wys­tępu­ją:

  • Sąsi­ad Świadomy – Ty,
  • Sąsi­ad Nieświadomy – ten, co kop­ci wściek­le, ale boisz się z nim pogadać albo już było gadane, ale nic to nie dało,
  • Cen­trala – ja.

Akt I

Sąsi­ad Świadomy ma takiego Sąsi­a­da Nieświadomego, który nie umie poprawnie pal­ić i wędzi pół osied­la niedopalonym pali­wem. To gest szc­zodry, wręcz rozrzut­ny, ale cholernie nieprzy­jem­ny. Sąsi­ad Świadomy chci­ał­by to zmienić.

Przesyła zatem do Cen­trali Zgłosze­nie, które zaw­iera:

  • adres kore­spon­den­cyjny Sąsi­a­da Nieświadomego,
  • zdję­cie obrazu­jące stan rzeczy,
  • ew. infor­ma­c­je które będą pomoc­ne w przetwarza­niu Zgłoszenia (np. czym i w czym Sąsi­ad Nieświadomy może pal­ić),
  • kwotę na pokrycie kosztów obsłu­gi Zgłoszenia.

Akt II

Cen­trala przyj­mu­je Zgłosze­nie i przy­go­towu­je Przesyłkę Pomo­cową dla Sąsi­a­da Nieświadomego.

Przesył­ka zaw­iera:

  • egzem­plarz broszury o eko­nom­icznym pale­niu węglem i drewnem (aktu­al­na jej wer­s­ja poniżej),
  • liś­cik wyjaś­ni­a­ją­cy skąd ta przesył­ka i po co,
  • infor­ma­cję o wymo­gach lokalnej uch­wały antys­mogowej,
  • infor­ma­cję o pro­gramie Czyste Powi­etrze,
  • jak­iś gratis, np. próbkę pod­pał­ki, na zachętę.

Cen­trala nada­je Przesyłkę na adres Sąsi­a­da Nieświadomego.

Akt III

Sąsi­ad Nieświadomy otrzy­mu­je przesyłkę, zapoz­na­je się z nią i przeko­nany argu­men­ta­mi pieniężny­mi decy­du­je się nauczyć poprawnej obsłu­gi tego, co ma w kotłowni – widzi efek­ty i wkrótce sta­je się kole­jnym Sąsi­a­dem Świadomym.

Wszyscy żyją dłużej, zdrowiej, wygod­niej i szczęśli­wiej.

Koszty

Ze wstęp­nych sza­cunków wyni­ka, że koszt poje­dynczej Przesył­ki wynosił­by ok. 25zł.

Wiele tutaj zależy od skali przed­sięwz­ię­cia, a ta będzie zależała od licz­by zain­tere­sowanych Sąsi­adów Świadomych. Przykład­owo sam druk broszury:

  • przy 100 egzem­plarzach to nawet 5–6zł/szt.
  • przy kilku tysią­cach egzem­plarzy – poniżej 2zł.

Dlat­ego być może akc­ja przy­brała­by for­mę przed­pła­tową – wysył­ka uruchami­ana była­by dopiero po zebra­niu określonej licz­by chęt­nych (wiado­mo, że nie kilku tysię­cy, ale tylu, żeby cho­ci­aż opła­cało się zle­cić druk broszury w min­i­mal­nym nakładzie).

Czekam na uwagi

Moż­na pisać tu w komen­tarzach, moż­na pisać w cztery oczy tam. Za tydzień – pod­sumowanie zebranych uwag.