Zrębka drzewna

Odpady drzewne to ogromne źródło taniej, odnaw­ial­nej energii. Zręb­ka drzew­na jest sposobem na ich wyko­rzys­tanie. To po pros­tu drewno siekane na drob­ne nieforemne kawał­ki. Zręb­ka drzew­na ma tę przewagę nad pel­letem, że moż­na wypro­dukować ją niewielkim nakła­dem energii z dowol­nego drew­na nie najpier­wszego sor­tu, np. gałęzi z wycin­ki drzew albo poła­manych palet. W ten sposób coś, co i tak było­by odpa­dem – zamienia się w (co praw­da niei­de­alne jak pel­let, ale jed­nak użyteczne) pali­wo, które moż­na spalać w sposób zau­tomaty­zowany, czys­to i wygod­nie.

W Polsce zręb­ka drzew­na nie robi póki co wielkiej kari­ery, zapewne w dużej mierze przez przys­tosowanie kotłowni i łatwą dostęp­ność węgla. Jej pro­dukc­ja i prze­chowywanie wyma­ga­ją surow­ca, sprzę­tu i miejs­ca na skład­owanie – ale kto ma takie możli­woś­ci i dobry dostęp do odpad­owego drew­na (albo pro­du­cen­ta zręb­ki w pobliżu), ten może zapewnić sobie ciepło za grosze.

Zrębka drzewna w Europie

W Niem­czech zręb­ka drzew­na (Hackschnitzel / Hackgut) to pali­wo pop­u­larne i dostęp­ne. Niem­cy wiedzą, że to czys­ta i odnaw­ial­na ener­gia, która w dodatku jest naj­tańsza – tam: o połowę tańsza od gazu ziem­nego. Niem­cy dotu­ją m.in. kotły na zrębkę, szczegól­nie zachę­ca­jąc ludzi do zastąpi­enia ogrze­wa­nia gazowego i ole­jowego. Nie, to nie pomył­ka: kiedy u nas dotu­je się prze­chodze­nie na gaz ziem­ny, krótkowzrocznie patrząc tylko aby “się nie dymiło”, za Odrą dotu­je się odchodze­nie od gazu ziem­nego i ole­ju na rzecz paliw odnaw­ial­nych, lokalnych i przy okazji tańszych.

Co istotne: zręb­ki wcale nie trze­ba kupować gotowej – moż­na ją zro­bić samemu praw­ie z dowol­nego drew­na. Wystar­czy odpowied­ni rębak – urządze­nie, które posieka drewno do wyma­ganego kali­bru. Kosz­ty spada­ją jeszcze bardziej gdy odpad drzewny zamienia się w wartoś­ciowe pali­wo, które następ­nie zostanie czys­to spalone. To jest szczyt racjon­al­nej gospo­dar­ki zasoba­mi nat­u­ral­ny­mi i włas­ny­mi pieniędz­mi.

Kotły na zrębkę drzewną w Polsce

Rodz­imy rynek kotłów na zrębkę drzewną przed­staw­ia się słabi­utko. Łat­wo się o tym przekon­ać wrzu­ca­jąc tem­at zręb­ki w wyszuki­warkę.

  • Pier­wsze co wyskaku­je to ofer­ty firm z Europy Zachod­niej. Kos­mos cenowy.
  • Niewiele jest pol­s­kich firm, które kotły na zrębkę drzewną w ogóle pro­duku­ją.
  • Jeśli już kotły na zrębkę uda się znaleźć, nie są to urządzenia przewidziane dla małych nowych budynków. Ich moce zaczy­na­ją się wysoko, od ok. 20kW – a i to jest wyjątek. Znacznie łatwiej trafić na moce rzę­du 100kW.

Z czego taka sytu­ac­ja wyni­ka? Nie wiem. Być może z utrzy­mu­jącej się pop­u­larnoś­ci węgla, który pod wielo­ma wzglę­da­mi jest łatwiejszy w trans­porcie i mag­a­zynowa­niu. Taka sama ilość energii w postaci zręb­ki wyma­ga znacznie więk­szej przestrzeni mag­a­zynowej.

Tech­nicznie kocioł na zrębkę to nie jest takie hip-hop. Nieforemne strzępy drew­na mają swo­je “dzi­wne” właś­ci­woś­ci mechan­iczne, z powodu których nie wystar­czy po pros­tu wsy­pać zręb­ki do zasob­ni­ka kotła retor­towego z poda­jnikiem śli­makowym. Skończyło­by się to wyjątkowo wred­nym zak­leszcze­niem śli­ma­ka. Potrzeb­ny jest odpowied­nio zapro­jek­towany poda­jnik.

Dru­ga sprawa to spalanie. Zręb­ka jest niejed­norod­na, nie tak lek­ka, łat­wa i przy­jem­na jak pel­let. Spełnie­nie obec­nych norm emisji w takim kotle wyma­ga od pro­du­cen­ta pewnego zachodu. Parę lat temu, zan­im normy wprowad­zono, było o kilku pro­du­cen­tów kotłów na zrębkę więcej, ale póki co nie widać, aby doszu­sowali oni ze swoi­mi pro­duk­ta­mi do aktu­al­nych wymogów emisyjnych 5. klasy.

Altere­co to jed­na z niewielu pol­s­kich marek kotłów na zrębkę – warta odno­towa­nia dlat­ego, że najniższa dostęp­na moc ich wyrobów to 22kW (daj znać jeśli widzisz inne ciekawe małe kotły na zrębkę). To nadal ze dwa razy za dużo jak na typowy nowy dom, ale na tle rynku to bard­zo mały kocioł. Na filmie poniżej pokazany jest sposób dzi­ała­nia zapro­jek­towanego spec­jal­nie dla zręb­ki poda­jni­ka zas­tosowanego w tym kotle.